|
แผนปฏิบัติการโลกเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรพันธุกรรมพืชอย่างยั่งยืน เพื่ออาหารและการเกษตร ได้ถูกกำหนดขึ้นอย่างเป็นทางการในระหว่างการประชุม International Technical Conference on Plant Genetic Resources ที่เมือง Leipzig ในปี พ.ศ. 2539 โดยมีผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ รวมทั้งประเทศไทยด้วย 150 ประเทศ
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้มีคำประกาศ (Leipzig Declaration) เน้นถึงความสำคัญของแหล่งทรัพยากรพันธุกรรมพืชเพื่อเป็นหลักประกันแหล่งอาหารโลก และให้ความร่วมมือในแผนปฏิบัติการด้วย
แผนปฏิบัติการโลก (Global Plan of Action = GPA) เป็นสิ่งแสดงถึงความร่วมมืออันสำคัญที่จะทำให้เกิดอนุสัญญาเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพในด้านอาหารและ
การเกษตรและยังเป็นสิ่งสนับสนุนให้เกิดสนธิสัญญาระหว่างชาติว่าด้วยแหล่งทรัพยากรพันธุกรรมพืชเพื่ออาหารและ
การเกษตร ซึ่งมีสุดมุ่งหมายคือ
1. เพื่อให้แน่ใจว่ามีการอนุรักษ์แหล่งทรัพยากรพันธุกรรมพืช เพื่ออาหารและการเกษตร (PGRFA) ซึ่งเป็นพื้นฐานหลักประกันทางอาหาร
2. เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนของ PGRFA เพื่อจะทำให้การพัฒนาเข้มแข็งขึ้นและลดความหิวโหย ความยากจน
3. เพื่อส่งเสริมให้เกิดความยุติธรรม และแบ่งปันอย่างเสมอภาคในการใช้ประโยชน์จาก PGRFA
4. เพื่อช่วยเหลือประเทศ และสถาบันที่รับผิดชอบต่อการอนุรักษ์ และใช้ PGRFA เพื่อให้เกิดความสำคัญในการดำเนินการ
5. เพื่อให้เกิดความเข้มแข็งในการวางแผนดำเนินงานในระดับชาติ ระดับท้องถิ่น และนานาชาติ เพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ของ PGRFA รวมทั้งให้การศึกษา ฝึกอบรม
เพื่อให้บรรลุถึงเป้าหมาย กิจกรรมที่ต้องทำก่อนในพื้นที่ 20 แห่งที่ระบุไว้ใน GPA จะถูกแบ่งเป็น 4 กลุ่ม คือ
- การอนุรักษ์และพัฒนาในถิ่น (In Situ)
- การอนุรักษ์นอกถิ่น (Ex Situ)
- การใช้ประโยชน์จากแหล่งทรัพยากรพันธุกรรมพืช
- สถาบัน และอาคารที่มีความจุพอเพียง
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 ประเทศไทยและประเทศอื่น ๆ แถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อีก 7 ประเทศ ได้เข้าร่วมในโครงการของ FAO (GCP/RAS/186/JPN) เรื่อง " การดำเนินงานของ GPA ในเอเชีย " ซึ่งได้ให้การสนับสนุนก่อตั้งกลไกการแลกเปลี่ยนข้อมูลแห่งชาติเกี่ยวกับ PGRFA กลไกมีพื้นฐานจากความร่วมมือในระดับชาติของประเทศที่เกี่ยวข้อง และมีการแลกเปลี่ยนข้อมูล มีการเพิ่มความแข็งแกร่งให้ความร่วมมืออันนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถของแผนการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จาก
เชื้อพันธุ์พืช ตลอดจนความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวกับการเกษตร กลไกนี้ยังรวมถึงการนำเอาคอมพิวเตอร์เข้ามาใช้ช่วยในการจัดการข้อมูล ซึ่งจะมีตัวชี้วัด และรูปแบบรายงานที่เกี่ยวข้องเพื่อการตรวจสอบการดำเนินงานของ GPA ในประเทศ
ศูนย์ข้อมูลของกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (DOA) ทำหน้าที่เป็นองค์กรที่ให้ความร่วมมือในกลไกระดับประเทศ และรับความร่วมมือจากประเทศอื่นที่เกี่ยวข้อง กิจกรรมที่
เกี่ยวข้อง ได้แก่ การจัดประชุมประเทศที่เกี่ยวข้องขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2547 ที่โรงแรมรามาการ์เดน เพื่อให้เกิดความเข้าใจและมั่นใจต่อประเทศที่มีส่วนเกี่ยวข้องให้มีการเฝ้าระวัง มีการถ่ายทอดและฝึกอบรมการใช
้คอมพิวเตอร์ ครั้งที่ 2 ได้จัดให้มีการฝึกอบรมในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 เพื่อฝึกผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการใช้
คอมพิวเตอร์ รวมถึงการวิเคราะห์ข้อมูลที่เก็บรวบรวมมา รวมทั้งตรวจดูความคืบหน้าในการดำเนินงาน PGRFA ในประเทศไทย
ข้อมูลทั้งหมดที่รวบรวมมานี้ไว้จากกลไกการแลกเปลี่ยนข้อมูลระดับชาติในการดำเนินงานของ GPA รวมทั้งรายงานระดับประเทศก็สามารถหาดูได้ใน web site กลไกการเรียกข้อมูลของประเทศอื่น ๆ รวมทั้งภาษาไทย และภาษาอื่น ๆ หลายภาษาโดยดูได้จากข้อมูลของ FAO (WIEWS) ชื่อย่อมาจากระบบข่าวสารและการเฝ้าระวังด้านทรัพยากรพันธุกรรมพืชเพื่ออาหารและการเกษตร กลไกการทำงานและฐานข้อมูลได้ถูกจัดไว้ในแผ่น CD |